आदरणीय शेतीमित्र मा. अशोकराव थोरात यांच्या मार्गदर्शनातून 8 मार्च 2009 रोजी ‘मळाई महिला विकास मंच’ची स्थापना झाली.

8 मार्च 2009 चा तो दिवस अजूनही डोळ्यांसमोर तरळतो. भरदुपारी दोन वाजता मलकापूरचा मुख्य रस्ता, शिवाजी चौक आणि आ.च. विद्यालयाचा परिसर—सगळीकडे महिलांचीच लगबग. काठपदरातील साड्या, खांद्यावरचा पदर, केसातला गजरा, चेहऱ्यावरचा उत्साह आणि कुतूहल… जणू काही खास सणच!

जागतिक महिला दिनानिमित्त आयोजित मेळाव्याचे आमंत्रण शाळेतून मिळाल्याने सर्वच महिला एकत्र येत होत्या. त्या काळी महिलांसाठी हळदीकुंकू एवढेच कार्यक्रम प्रामुख्याने होत. ‘मेळावा’ म्हणजे काय, याचा उद्देश पत्रिकेत स्पष्ट दिला होता—

“एकविसाव्या शतकातही मुली, महिला आणि वयोवृद्ध महिलांसमोर अनेक प्रश्न उभे आहेत. शारीरिक-मानसिक त्रास, कामाच्या ठिकाणी होणारी हेळसांड, समाजातील दुय्यम दर्जा, असुरक्षितता… आणि त्याचबरोबर शिक्षण, करिअर, नोकरी, कुटुंब, मुलं, जबाबदाऱ्या ही सगळी ओझी. या सगळ्यावर एकत्र येऊन चर्चा करणे, एकमेकींना मार्गदर्शन करणे गरजेचे आहे.”

त्यातच त्या सकाळी सरकारने स्थानिक स्वराज्य संस्थांमध्ये महिलांसाठी 33% आरक्षण जाहीर केले. रस्त्यावर चालणाऱ्या महिलांच्या चेहऱ्यावरचा आनंद सांगता येणार नाही असा होता.

त्या वेळी एका प्रश्नाने सगळ्यांच्या मनाला स्पर्श केला—
“तुम्ही सुशिक्षित, स्वावलंबी स्त्रिया… आजूबाजूच्या अशिक्षित, कष्टकरी, परावलंबी महिलांसाठी काय करू शकता?”

यातून ‘एक छोटासा मेळावा घेऊन बघू’ हा विचार जन्माला आला.

महिलांचा उत्साह एवढा प्रचंड होता की, त्यांचे मनोगत ऐकताना कंठ दाटून येत होता. कोणी आक्रमक, कोणी शांत विनंती करणाऱ्या, कोणी हक्काची भाषा बोलणाऱ्या, कोणी जबाबदारपणे विचार मांडणाऱ्या… प्रश्न मात्र असंख्य! दोनचे साडेपाच वाजले तरी मनोगत संपेना.

प्रमुख पाहुण्यांनी संयमाने सर्वांचे मनोगत ऐकले. “सर्वसामान्य स्त्रीच्या आवाजाला व्यासपीठ मिळाले पाहिजे” असा एकमुखी सूर उमटला—
आणि तेथेच ‘मळाई महिला विकास मंच’ स्थापन करण्याची घोषणा झाली.

​

​