श्री मळाईदेवी नागरी सहकारी पतसंस्था मर्यादित, जखिणवाडी, ही कराड, महाराष्ट्र, भारतातील एक सहकारी पतसंस्था आहे जी आर्थिक सेवा देते. ही एक नोंदणीकृत सहकारी संस्था आहे, जी पारंपारिक बँकांना पर्याय म्हणून काम करण्याची आणि तिच्या सदस्यांना विविध सेवा देण्याची क्षमता आहे.

​

श्री. मळाईदेवी नागरी सहकारी पतसंस्थेची स्थापना संस्थेचे संस्थापक अध्यक्ष मा. श्री. अशोकराव थोरात (भाऊ) यांच्या प्रेरणेतून व चेअरमन श्री. तानाजी रामचंद्र नलवडे व व्हा. चेअरमन श्री. निवृत्ती विठ्ठल शिंदे यांच्या प्रयत्नातून नागपूरच्या हिवाळी अधिवेशनात माजी सहकार मंत्री कै. विलासराव पाटील उंडाळकर (काका) यांनी संस्थेला मंजुरी पत्र दिले. चेअरमन श्री. तानाजी रामचंद्र नलवडे व 10 व्यक्तींचे संचालक मंडळ स्थापन करण्यात आले.

​

21 जुलै 1987 रोजी थोरात मळा मलकापूर येथील छोट्याशा पत्र्याचे शेड उभा करून संस्थेच्या कामकाजास सुरुवात झाली. मळाई ग्रुप मधील शिक्षण संस्था व इतर संस्थांना आर्थिक आधार मिळावा हा उद्देश डोळ्यापुढे ठेवून श्री. मळाईदेवी नागरी सहकारी पतसंस्थेची स्थापना करण्यात आली. प्राथमिक स्वरूपात गरजू लोकांना पतपुरवठा करणे व लोकांच्या शिल्लकी रक्कमा व्याजाने ठेवून घेणे म्हणजेच ठेव स्वीकारणे, या उद्देशाने पतसंस्थेची स्थापना झाली आहे.

​

श्री. मळाईदेवीच्या प्रेरणेने मा. भाऊंचे कल्पनेतून सुरुवातीस 100/- रु शेअर्सचे माध्यमातून 367 सभासदांकडून 104350/- इतके भागभांडवल जमा करून नांदलापूर, कापील, जखिणवाडी, मलकापूर येथील निष्ठावंत कार्यकर्ते नांदलापूरचे निवृत्ती शिंदे (आण्णा), कृष्णा हरी शिंदे, जगन्नाथ बळी लावंड, प्रल्हाद दादू शिंदे, कापीलचे शामराव पवार, भाऊसाहेब आबा मोरे, जखिणवाडीचे संपतराव शामराव पाटील, पांडुरंग तुकाराम पाटील, जगन्नाथ अर्जुन झिमरे, सुखदेव विठ्ठल येडगे, धोंडीराम बंडू पाटील, दिनकर हरिबा झिमरे, या सहकाऱ्यांना बरोबर घेऊन 21 जुलै 1987 रोजी संस्थेची स्थापना करण्यात आली.

​

संचालक मंडळाबरोबर खऱ्या अर्थाने सहकारातील लोकशाही टिकवण्यासाठी ज्येष्ठ सभासदांचे सल्लागार मंडळ नेमण्यात आले. या सल्लागार मंडळाचे अध्यक्ष पद मा. श्री. अशोकराव थोरात (भाऊ) यांचेकडे ठेवून हे सल्लागार मंडळ संचालक मंडळाच्या मिटिंगला उपस्थित राहून सल्ला देण्याचे व कामकाजावर नियंत्रण ठेवण्याचे काम करीत आहेत. संचालक मंडळाबरोबर सर्व अधिकार सल्लागार मंडळाला देण्यात आले आहे.

​

आज 1987 ते 2025 या 38 वर्षांच्या कालावधीत संस्थेचे मोठ्या वटवृक्षात रूपांतर झाले आहे. सहकारामुळे सर्वसामान्यांचे जीवनमान उंचावले पाहिजे तरच या चक्रव्यूहाला उर्जितावस्था प्राप्त होऊ शकते. ग्रामीण भागातील लोक शहराकडे धावत आहेत, ते थांबले पाहिजेत. पतसंस्था चांगल्या प्रकारे चालवल्या गेल्या तर ग्रामीण भागाचा कायापालट होऊ शकतो. ती ताकद सहकारात आहे. ग्रामीण सहकार चळवळ जोमाने वाढून तरुणांनी सहकारात प्रवेश करण्याची आवश्यकता आहे. त्यासाठी मा. भाऊंनी सहकारातून ग्रामविकास हे सूत्र आज अखंड जपले आहे. हा उद्देश डोळ्यांसमोर ठेवून पतसंस्थेचा शाखा विस्तार ग्रामीण भागात केला आहे. ज्या ठिकाणी कोणतीही बँकिंग सुविधा नाही अशा खेड्यांमध्ये पतसंस्थेच्या शाखा आहेत. म्हणजेच ग्रामीण भागात पतसंस्था विखुरलेली आहे.

अशोकराव थोरात भाऊ यांनी दिनांक 21 जुलै 1987 रोजी केली गेल्या 39 वर्षांमध्ये संस्थेने 21 शाखा व मुख्य कार्यालय अशा 22 शाखा मधून बँकिंग सेवा सुरू केली असून संस्थेच्या एकूण शाखांपैकी 18 शाखा स्व-मालकीच्या इमारतीत आहेत. श्रीमळाई देवी नागरी सहकारी पतसंस्था स्थापन करीत असताना डोळ्यापुढे एक सामाजिक उद्दिष्ट होते त्या काळामध्ये गरीब शेतकरी शेतमजूर लघुउद्योजक रिक्षाव्यवसायिक यांची बँकांमध्ये पत नसल्याने त्यांना आवश्यक ते अर्थसहाय्य मिळत नव्हते त्यांची बाजारात पत नाही अशा लोकांची पत निर्माण करणे हा उद्देश डोळ्यापुढे ठेवून संस्थेच्या कामकाजास सुरुवात झाली.